Over AS WE READ
Leeslijst x
  • Wat is een criticus? (En wat moeten we met hem/haar?)

      – Nina Polak

      De Correspondent, 1/4/2016, link
  • Kunst als wetenschap?

      – Floris Solleveld

      Hard//Hoofd, 24/1/2012, link
  • Hoe waarheid een product werd

      – Rob Wijnberg

      De Correspondent, 29/5/2014, link
  • De gelukkige huisfotograaf

      – Jan Postma

      De Groene Amsterdammer, 2/7/2014, link
  • Heeft u een momentje?

      – Hanna Bervoets

      De Volkskrant, 17/6/2015, link
  • De psychologie van het geven:
    kun je het beste medelijden wekken of waardigheid tonen?

      – Johannes von Engelhardt

      De Correspondent, 24/12/2015, link
  • Revolutie in spijkerbroek

      – Rutger Lemm

      Hard//Hoofd, 1/11/2011, link
  • Mijn racistische tafel

      – Jan Hoek

      NRC Handelsblad, 29/11/2014, link
  • Alleen maar Amsterdams eten, kan dat?

      – Hiske Versprille

      Het Parool, 27/3/2016, link
  • Hoe creativiteit een talent van iedereen en een oplossing voor alles werd

      – Lynn Berger

      De Correspondent, 16/2/2015, link








Kunstenaars, ontwerpers, critici, docenten, studenten: iedereen die met kunst en ontwerp bezig is, leest, verwerft kennis en ontwikkelt interesses. As We Read wil die toegankelijk maken voor anderen, zodat je van elkaars kennis en interesses kunt leren.

Hoe we dat doen? We vragen vakgenoten en specialisten een leeslijst samen te stellen om zo hun interesses en deskundigheid met anderen te kunnen delen. En om er een inleiding bij te schrijven waarin ze hun keuzes toelichten.

Zo brengen we verschillende perspectieven samen en ontstaat een alsmaar groeiend digitaal archief. Actueel, relevant en interdisciplinair. Van essays tot beeldromans en van lezingen tot manifesten: As We Read legt een database aan, voor en door vakgenoten.

 

 


 

As We Read is a website with a growing collection of reading lists about art and design. The reading lists range from essays to graphic novels, from lecture transcripts to manifestos. Compiled by specialists, each published with an introduction. As We Read is a reading database created with, by and for peers. 

 

 


 

Mede mogelijk gemaakt door:

 


Nieuwsbrief

Meld je aan met je e-mailadres om nieuws en updates te ontvangen.


Contact

info@as-we-read.com


Mee doen?

Samen met onze lezers willen we de website blijven ontwikkelen. Heb je een idee voor een leeslijst of andere suggesties voor As We Read, laat het ons weten.

info@as-we-read.com

Cultuurtheorie en het dagelijks leven

Cultuurtheorie en het dagelijks leven





Cultuurtheorie en het dagelijks leven

Mijn boekenkast, of de boekenkast zoals die in mijn hoofd zit, wordt treffend verbeeld door illustrator Tom Gauld. 

Ik lees graag, maar het nauwgezet bestuderen dikke boekwerken heb ik sinds het verlaten van de universiteit achter me gelaten. Ik 'scan' boeken, lees intro's en reviews, af en toe een hoofdstuk maar vooral graag goede journalistieke artikelen of reportages die cultuurhistorische- of theoretische noties in een actueel kader plaatsen. 

Wat me vooral is bijgebleven van Cultural Studies en Cultural Theory and Analysis is dat iedere kunstzinnige, culturele of commerciele uitingsvorm, of dat nu een bundel mythes uit de Klassieke Oudheid, een beeldhouwwerk, een actiefilm of een marketingcampagne voor Levi's is, bol staat van betekenis. Culturele artefacten bevatten culturele codes en veronderstellingen, die een bepaalde overtuiging of visie bevestigen dan wel bevragen. Cultuurwetenschap is mijns insziens een interpretatie-wetenschap, geen rocket-science. Of andersgezegd: de cultuurwetenschapper toont niet zozeer iets aan, maar introduceert een bepaalde zienswijze die ter discussie gesteld kan worden. De studie heeft een basis gelegd voor mijn denken. Ik ben opgeleid met en beinvloed door de cultuurtheorie en cultuurbeschouwing van Walter Benjamin, Roland Barthes, Jean Baudrillard, Wendy Doniger, Nicholas Mirzoeff en Michel Foulcault. Deze auteurs hebben mijn denkkader verbreed.

Hieronder wil ik een aantal journalistieke artikelen noemen die ik waardeer om de stijl, de toon en de invalshoek. Artikelen die verwant zijn aan mijn denken over kunst en cultuur, maar ook herkenbaar, levendig en gevat. Ik kan het erg waarderen als een abstracte, theoretische notie samen gaat met het subjectieve proces van waardering voor of verontwaardiging over een bepaald product of een bepaalde productie. Cultuur is niet neutraal en dat zal het ook nooit worden.

Als kritische consument, film- en literatuurliefhebber, lezer en schrijver probeer ik voortdurend chocola te maken van de wereld om mij heen. Soms raak ik totaal in de war (vooral in de supermarkt) soms geinspireerd en gerustgesteld (vooral door goede reportages, series en films). De grap is dat mijn verwarring minder wordt door producties die hedendaagse dilemma's en neuroses  weerspiegelen. Kunst en cultuurtheorie trekt lijnen in het proces van betekenisvorming, maar stelt ook nieuwe vragen. HET definitieve antwoord bestaat niet!

Hieronder een selectie artikelen die me om de een of andere reden zijn bijgebleven. Scherp, analytisch, reflectief, geestig, zoekend, relativerend, informatief of polemisch.

Wat is een criticus? (En wat moeten we met hem/haar?) door Nina Polak:1 “Laat de criticus dus een gesprekspartner zijn, met wie je het bovendien, via de kunst, over ongeveer alles kunt hebben – expertise of niet. Want hij of zij blijft met die liefhebberij en die altijd persoonlijke oordelen nu eenmaal een beroepsamateur. Dat is de eeuwige zwakte én de kracht van de criticus.”

Kunst als wetenschap? door Floris Solleveld:2 “Het grootste gevaar is dat, terwijl het onderzoek groeit als kool, al het andere experiment wordt wegbezuinigd. Terwijl de bestaande culturele infrastructuur wordt afgebroken, komen er twee nieuwe systemen voor in de plaats: een van boven opgelegd 'cultureel ondernemerschap', en artistic research.” 

Hoe waarheid een product werd door Rob Wijnberg:3 “In de premoderne tijd bood Waarheid hoop op verlossing in een hiernamaals. In de moderne tijd bracht Waarheid hoop op een betere wereld voor ons nageslacht. In de postmoderne tijd bevrijdde waarheid ons van valse autoriteiten en pretentieuze ideologieën. Maar wat beoogt ónze waarheid nog, behalve dan het eindeloos bevredigen van onze behoeften?” 

De gelukkige huisfotograaf door Jan Postma:4 “Ik kan de kut van Heleen van Royen dromen – en het enige wat daarvoor nodig is geweest, is een bezoek aan het Letterkundig Museum in Den Haag.”..... “Nu is het gemakkelijk al die miljoenen amateur-artiesten te veroordelen, minimaal schuldig aan ergerniswekkend narcisme en ijdeltuiterij. Dat eindeloze gezwoeg in de hoop quasi-nonchalant een flatteus beeld de wereld in te helpen, een beeld dat voldoet aan de nogal paradoxale eisen zowel de maker op z’n allerbest te tonen als ook geloofwaardig spontaan te ogen. De foto’s te zien als zwijgende kreuntjes om aandacht, al dan niet voorzien van een filter dat het geheel kunstmatig nog wat kracht weet bij te zetten, en anders op z’n minst toch als treurige hunkeringetjes naar bestaansbevestiging: ik Instagram, dus ik ben. Toch?”

Heeft u een momentje? door Hannah Bervoets:5 “Je bent, anno 2015, niet alleen wat je koopt, wie je kent, wat je kijkt, je bent ook waarvoor je strijdt. Sterke standpunten lijken een nieuwe vorm van cultureel kapitaal geworden. De digitale handtekening; een sieraad voor de ziel.”

De psychologie van het geven: kun je het beste medelijden wekken of waardigheid tonen? door Johannes von Engelhardt:6“Of het nu uit Ethiopië komt, uit Syrië of uit Bosnië, het smekend kijkende, hulpeloze slachtoffer is verankerd in ons collectieve geheugen. We verwachten dat het ons aanstaart als een hulporganisatie een beroep doet op onze vrijgevigheid.” ….“Die nieuwe beeldvorming keert zich tegen de slachtofferbeelden, de White Man's Burden en de neerbuigende, neokoloniale blik op ontwikkelingslanden. Weg van LiveAid.”

Revolutie in Spijkerbroek door Rutger Lemm:7 “Bij de wereldwijde lancering van de campagne, afgelopen juli in Berlijn, was Levi’s-president Robert Hanson zeer enthousiast. Hij wees op het onderzoek dat zijn bedrijf had laten uitvoeren, waaruit bleek dat 85 procent van alle jongeren het als een taak van hun generatie ziet om de wereld te verbeteren. Bovendien gaf hij toe dat het merk zich direct liet inspireren door de jongerenrevoluties in de Arabische wereld: “Je hebt overal jonge mensen die opstaan en zeggen: laten we onze collectieve kracht inzetten en hard werken om de wereld te verbeteren. En welk merk past daar beter bij dan Levi’s? We doen veel innovatieve dingen in onze producten en winkels, zodat ze Levi’s als het uniform van vooruitgang zullen kiezen.” Levi’s leek zich vierkant achter de ontevreden jongeren te scharen.”

Mijn racistische tafel door Jan Hoek:8 “Ik zette de zwarte man alvast in de huiskamer in afwachting van de glazen plaat die ik moest laten maken. Het bleek ongemakkelijk. Bijvoorbeeld toen er een monteur van Surinaamse afkomst langskwam en ik niet kon besluiten of ik iets moest zeggen – want wat zeg je dan: ‘Ja ik zie dat u mijn tafel ziet, maar u moet weten dat ik slavernij heel erg afkeur’? Ik besloot er een kleedje over te leggen. Binnen twee weken belandde hij op het balkon waar hij nu al een paar jaar in de kou staat.”

Alleen maar Amsterdams eten, kan dat? door Hiske Versprille:9“Er mag vreselijk veel over eten worden geouwehoerd: over bio, Vinkjes, gluten, superfoods, dierenwelzijn en de Schijf van Vijf heeft bijna iedereen wel een mening, maar de waarde van lokaal voedsel bevindt zich zodanig in de kern van al dat foodiegeweld, dat ze juist ook in die kringen eigenlijk zelden wordt bevraagd.”

Hoe creativiteit een talent van iedereen en een oplossing voor alles werd, door Lynn Berger:10 “De boodschap is duidelijk: wie nog niet creatief is, kan het (maar beter) wel worden. ‘Each and every one of us is creative,’ schrijven de broers David en Tom Kelley (respectievelijk oprichter van het Stanford Institute of Design en auteur van The Art of Innovation) bijvoorbeeld in het vorig jaar verschenen Creative Confidence. Het boek is bedoeld om iedereen die wil de ‘principes en strategieën’ bij te brengen die we nodig hebben ‘to tap into our creative potential'‘Creativiteit’ is kortom een sleutelwoord tot deze tijd - net zo heilig als ‘duurzaam’ en ‘transparant’. Maar wat wordt er precies mee bedoeld? Waar komt de obsessie ermee vandaan? En gaat er, in alle ophemeling ervan, ook niet wat verloren?”


Luna van Loon

Luna van Loon (1979) is cultuurcriticus en docent designgeschiedenis en scriptiebegeleider aan ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arhem.



Leeslijsten (28)

FILTER
  •  
  • Auteur
  • Gastredacteur
  • Item
X